Kart ekstresinde iki rakam vardır: dönem borcu ve asgari ödeme tutarı. Ay sonu sıkışık geçtiğinde ikincisini ödemek kolay bir çıkış gibi görünür. Kart açık kalır, gecikme faizi işlemez, kimse aramaz. Ama asgari ödeme, borcu yönetmenin değil ertelemenin aracıdır. Bu yazıda nedenini rakamlarla gösteriyoruz.
Asgari ödeme nasıl belirlenir?
Kanuna göre asgari ödeme tutarı dönem borcunun %20'sinden az olamaz ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bu oranı %40'a kadar yükseltebilir. BDDK'nın Ekim 2026'da yaptığı düzenlemeyle, kart limiti 100.000 TL'ye kadar olan kartlarda asgari oran %20, limiti 100.000 TL'nin üstünde olan kartlarda %40 olarak aktarılıyor. Örneğin limiti 80.000 TL olan bir kartta 20.000 TL dönem borcu için asgari ödeme 4.000 TL'dir.
Asgari ödeyince ne olur?
Asgariyi öderseniz kalan bakiyeye akdi faiz işler. Asgarinin altında kalırsanız kalan bakiyeye daha yüksek olan gecikme faizi uygulanır. Yani asgari ödeme, daha pahalı faizden ve kartın kapanma riskinden korur. Ama kalan borcu ortadan kaldırmaz.
Sorun şudur: asgari tutar her ay o ayki dönem borcuna göre yeniden hesaplanır. Borç azaldıkça asgari de azalır. Siz her ay "asgariyi ödedim" diye rahatlarken ödediğiniz tutar küçülür, borcun bitmesi gecikir ve her ay yeniden faiz ödersiniz.
Aynı borç, iki farklı ödeme
20.000 TL kart borcunuz olduğunu, aylık akdi faizin %3,25 olduğunu ve kartı artık kullanmadığınızı varsayalım. Hesabı vergiler hariç, faizin her ay kalan bakiyeye işlediği basit bir modelle yaptık.
20.000 TL kart borcu, aylık %3,25 faiz, yeni harcama yok
Asgari ödeme borcu uzatır
Birinci yol, yalnız asgari: İlk ay 4.000 TL ödersiniz, sonraki ay borç 16.520 TL'ye iner ve asgari 3.304 TL olur. Bir yıl sonra borç hâlâ 2.000 TL'nin üzerindedir. Borcun tamamen bitmesi 25 ay sürer ve toplam 2.949 TL faiz ödersiniz.
İkinci yol, sabit ödeme: İlk ayki asgari tutar olan 4.000 TL'yi her ay ödemeye devam edersiniz. Borç 6 ayda biter, toplam faiz 1.432 TL olur. Aradaki fark yaklaşık 1.517 TL ve 19 aydır. Üstelik ikinci yolda ek bir fedakârlık yapmadınız; yalnızca ilk ay zaten ödediğiniz tutarı azaltmadınız.
Neden bu kadar fark ediyor?
Çünkü faiz, kalan bakiyeye işler. Kalan bakiyeyi hızlı küçülten her ödeme, gelecekteki bütün ayların faizini de küçültür. Asgari ödemede ise ödeme bakiyeyle birlikte küçüldüğü için bakiye hiçbir zaman hızla erimez. Gerçek hayatta yeni harcamalar da eklenince borcun yıllarca sürmesi şaşırtıcı değildir.
Ne yapabilirsiniz?
- Ödemenizi sabitleyin: Asgari tutar düşse bile her ay aynı tutarı ödeyin. Otomatik ödeme talimatını "asgari" yerine sabit bir tutara kurmak işe yarar.
- Kartı borçla birlikte kullanmayın: Borcu taşıdığınız karta yeni harcama eklemek, sabit ödemenin etkisini siler.
- Limitinizi bilin: Limiti 100.000 TL'nin üstündeki kartlarda asgari oran daha yüksektir; bütçenizi buna göre planlayın.
- Gecikmeyin: Asgarinin altında kalmak hem daha yüksek faiz hem de kart kullanımının kapatılması riski demektir.
Yeni harcama eklenirse
Örneğimizde kartın artık kullanılmadığını varsaydık. Gerçek hayatta çoğu kişi borcu taşırken kartı kullanmaya devam eder. Her ay 3.000 TL yeni harcama ekleyen ve yalnız asgariyi ödeyen biri için borç neredeyse hiç azalmaz; asgari tutar her ay benzer seviyede kalır ve faiz her ay yeniden işler. Bu durumda asgari ödeme, borcu küçültmek yerine yerinde tutmanın aracına dönüşür. Kart borcunu kapatmaya karar verdiyseniz, günlük harcamaları banka kartı veya nakit gibi borç yaratmayan bir yöntemle yapmak, planın en önemli parçasıdır.
Asgari ödemeyi tamamen kötü bir araç olarak görmemek de gerekir. Gerçekten sıkışık bir ayda asgariyi ödemek, gecikme faizinden ve kartın kapanmasından korur. Sorun, bunun her ayın alışkanlığına dönüşmesidir. Asgariyi yalnızca istisnai aylar için kullanın ve bir sonraki ay sabit ödemenize geri dönün.
BorcumNe'de kartınızı girdiğinizde bu iki yolu kendi rakamlarınızla görürsünüz: yalnız asgariyi öderseniz borcun ne zaman biteceğini ve sabit bir tutarın size kaç ay ve kaç lira kazandıracağını.