Kredi kartı, çoğumuzun her gün kullandığı ama faizini en az anladığımız borç türü. Ekstrede "faiz" diye tek bir satır görürüz, tutar bazen küçük bazen şaşırtıcı derecede büyüktür. Bu yazıda o satırın nereden geldiğini, hangi kurallara bağlı olduğunu ve kendi ekstrenizi nasıl okuyabileceğinizi sade bir dille anlatıyoruz.
Önce iyi haber: tamamını öderseniz faiz yok
Kartla yaptığınız alışverişler hesap kesim tarihinde toplanır ve size bir dönem borcu olarak bildirilir. Son ödeme tarihine kadar dönem borcunun tamamını öderseniz bu alışverişler için faiz ödemezsiniz. Kartı faizsiz bir "kısa vadeli kredi" gibi kullanmanın yolu budur. Sorun, dönem borcunun yalnız bir kısmını ödediğimizde başlar.
Kısmi ödemede faiz neye işler?
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'na göre kısmi ödeme yaptığınızda faiz, dönem borcundan ödediğiniz tutar düşüldükten sonra kalan bakiyeye işler. Banka, hesap kesim tarihinden önceki bir tarihten faiz başlatamaz. Bunun tek önemli istisnası nakit kullanımlarıdır; nakit avansta faiz işlem tarihinden itibaren başlatılabilir.
Basit bir örnekle düşünelim. Dönem borcunuz 20.000 TL, siz 10.000 TL ödediniz. Bir sonraki ekstrede faiz, kalan 10.000 TL üzerinden hesaplanır. Aylık akdi faiz oranı %3,25 ise bu yaklaşık 325 TL eder. Gerçek ekstrede buna faiz üzerinden alınan vergiler eklenir; vergi oranları ve hesaplama biçimi bankanın uygulamasına göre görünür, bu yüzden en doğru bilgi ekstrenizdeki satırdır.
Faizin faizi neden alınamaz?
Kanunun 26. maddesi açıktır: temerrüt hali de dahil olmak üzere kart uygulamasından doğan borçlarda bileşik faiz uygulanmaz. Yani bir ay tahakkuk eden faiz, bir sonraki ay faiz hesaplanan tutara eklenmez. Yukarıdaki görselde bunu görüyorsunuz: 10.000 TL anapara ve 325 TL faiz devretse bile yeni faiz yalnız 10.000 TL'ye işler.
10.000 TL anapara + 325 TL faiz devretti
Yeni faiz yalnız anaparaya işler
Bu kural, kart borcunu uzun süre taşıyanlar için önemlidir; çünkü borcun kendi kendine katlanarak büyümesini sınırlar. Ama faizin her ay yeniden tahakkuk etmesini engellemez. Anaparayı azaltmadığınız sürece her ay aynı tabana yeniden faiz ödersiniz. Bu yüzden asıl hedef, anaparayı küçültmektir.
Faiz oranını kim belirler?
Kart faiz oranları serbest değildir; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) azami akdi ve gecikme faiz oranlarını belirler. 2026 başından itibaren bu tavanlar dönem borcuna göre kademelidir: haberlere yansıyan tabloya göre 30.000 TL'nin altındaki dönem borçlarında aylık azami akdi faiz %3,25, 30.000 ile 180.000 TL arasında %3,75, 180.000 TL ve üzerinde %4,25'tir. Bunlar tavan oranlardır. Bankanız sözleşmede daha düşük bir oran uygulayabilir ve TCMB tavanları zaman zaman güncelleyebilir. Bu nedenle kendi oranınızı her zaman ekstrenizden kontrol edin.
Ekstrede nelere bakmalısınız?
- Dönem borcu ve asgari ödeme tutarı: Ne kadar ödemeniz gerektiğini ve en az ne kadar ödemeniz gerektiğini gösterir.
- Akdi faiz ve gecikme faizi oranları: Bu ay uygulanan oranlardır. Oran artışlarının en az 30 gün önceden bildirilmesi gerekir.
- Faiz ve vergi satırları: Geçen dönemden kalan bakiyeye işleyen faizi ve üzerine eklenen vergileri gösterir.
- Son ödeme tarihi: Hesap kesim ile son ödeme tarihi arasında en az 10 gün olmalıdır.
Pratik öneriler
Mümkünse dönem borcunun tamamını ödeyin. Ödeyemiyorsanız asgari tutarla yetinmeyin; ödediğiniz her ek lira, bir sonraki ayın faiz tabanını küçültür. Birden fazla kartınız varsa ek ödemeyi oranı en yüksek olana yönlendirin. Son olarak, yeni harcamaları borcu taşıdığınız karttan değil, ödeyebileceğiniz bir yöntemle yapın; aksi halde anapara bir yandan azalırken öbür yandan yeniden büyür.
Sık yapılan bir yanılgı
Pek çok kişi, son ödeme tarihinde dönem borcunun büyük kısmını ödediğinde faizin de o oranda küçüleceğini düşünür ve bu doğrudur. Ama "neredeyse tamamını" ödemek ile "tamamını" ödemek arasında önemli bir fark vardır: küçük bir bakiye bile kalsa, o bakiye bir sonraki ekstrede faizlenir. Mümkünse kuruşu kuruşuna kapatın.
BorcumNe bu hesabı sizin için her ay yapar: ekstrenizdeki oranla kalan bakiyeyi alır, bir sonraki faizi tahmin eder ve bankanın gösterdiği tutarla karşılaştırır. Ama mantığı bilmek, hangi uygulamayı kullanırsanız kullanın, daha iyi karar vermenizi sağlar.